خانه » وبلاگ » تاریخچه و تعریف روکش

تاریخچه و تعریف روکش

  • از

تاریخچه

شواهد تاریخی نشان می دهد که از چندین هزار سال پیش از میلاد مسیح ، فن لایه لایه کردن چوب در مصر شناخته شده بوده است، گهواره و تابوت هائی که از اماکن و مقابر فراعنه مومیائی شده بدست آمده روشنگر این شناخت می باشد . همچنین آشوری ها ، یو نانیها ، کلدانی ها ، ایرانیها و رومی‌ها نیز   از رو کش های چوبی استفاده می کرده اند. بنظر می رسد که در قدیم فن تهیه روکش و تخته لایه و استفاده از آنها به جهت تخفیف میزان هم کشیدگی و وا کشیدگی و افزایش تحمل چوب در برابر نیروهای وارده بوده است . با این که تهیه روکش چوبی به عصارو قرون بسیار دور بر می گردد ولی تکامل آن در قرون ۱۷ و۱۸ میلادی به اوج خود رسیده است و از طرفی تا آن زمان هنوز تولید تخته چندلا بصورت امروزی رواج نیافته بود و تنها از اواخر قرن نوزدهم بود که توسعه و تکمیل این صنعت آغاز گردید.در زمینه ساخت تخته چند لا می توان به ثبت اختراع جان ، ک ، مایو در سال ۱۸۶۵ میلادی در آمریکا و ویتوفسکی در سال ۱۸۸۴ میلادی در چکسلواکی اشاره کرد .

در این اختراعات ، به انطباق و التصاق اوراق نازک چوبی بر روی همدیگر   اشاره کرده بودند که از نتیجه کار تخته هائی بدست می آمد که از چندین ورقه چوبی نازک که توسط غشاء نازکی از مواد اتصال دهنده و بهم فشرده تشکیل یافته بود . بعدها این اختراع کاربردهای گسترده ای یافت . در چکسلواکی کارخانه های تهیه صندلی از این نوع تخته، برای کف صند لی به مقدار زیاد استفاده کرد. بعدها استفاده از تخته لایه  در تهیه انواع مبل ، در و پنجره ، جعبه سازی ، وسائل حمل ونقل ، وسائل ورزشی که موضوع خمش‌پذیری و درعین حال سبکی و استحکام آن وسائل مطرح بود ، بعنوان یک ماده غیر قابل رقابت رواج پیدا کرد . در طی جنگ جهانی اول بعلت آنکه هنوز تهیه فلزات سبک مانند آلومینیم توسعه نیافته بود، استفاده از تخته لایه در تهیه هواپیماهای اولیه مرسوم بوده است.

در مورد صنایع روکش سازی ازچوب ، مصریان قدیم از هزاران سال پیش شناخت خوبی در این زمینه داشتند . تصاویری که از کارگاهها ی روکش سازی آن دوره در موزه های فرانسه و انگلستان وجود دارد نشان می دهد که اصول کار در این صنعت از چند هزار سال قبل تا کنون فرق زیادی نکرده استوامروزه نیز تقریباً اصول تهیه روکش از چوب همانست که در زمان قدیم متداول بوده است ولی تکنیک و ابزار کار عوض شده و پیشرفت زیادی در ساخت ماشین های روکش سازی چوب بعمل آمده است. در ایران تولید صنعتی تخته لایه و روکش سابقه طولانی ندارد و اولین کارخانه تولید رو کش و تخته چند لا در سال ۱۳۳۴ ( ه . ش ) در شهر رشت آغاز بکار کرد و در حال حاضر تعداد ی کارخانه بزرگ و کوچک در این زمینه در کشور وجود دارند.۰۰۰۰۰

تعریف

روکش به لایه ای نازک از چوب و یا لایه ای از یک ماده مصنوعی گفته  می شود که برای زیباسازی و پوشش دادن به مصنوعات چوبی مورد استفاده قرار می گیرد. به عبارت دیگر روکش کاری یعنی چسباندن روکش های زیبا (که عمدتا از گونه های پهن برگ حاصل می شوند) بوسیله پرس روی سطح کار. صفحات چوبی خالص (ماسیو) کمتر روکش کاری می شوند چون خودشان از چوب با الیاف طبیعی هستند. چو بهای ماسیو موقعی نیاز به روکش کاری دارند که به دلایل مختلف الیاف زیبا نداشته باشند و یا الیاف زیبای خود را در اثر عوامل مخرب چوب از دست داده اند. امواج و نقشهای ناشی از الیاف چوب به قدری زیبا هستند که چنانچه بصورت طبیعی و یا جور کردن هنرمندانه روکشها کنار یکدیگر هنرمندانه قرار گیرند، زیبایی حیرت انگیزی دارند. کارخانجات تولیدی صفحات فشرده چوبی با توجه به این زیبایی خداداد امواج چوب، سعی می کنند در ادامه خط تولید خود قسمت روکش کاری طبیعی  و یا مصنوعی را داشته باشند.

انواع روکش
روکش ها به دو دسته رو کش های طبیعی چوبی (veneer) و مصنوعی (Laminate) تقسیم می شوند. هریک از این نوع روکش ها دارای انواعی هستند و روش تهیه آنها متفاوت می باشد.

روکش های طبیعی (چوبی):
روکش‌های چوبی ورقه‌ها و لایه‌های نازک تهیه شده از چوب طبیعی هستند. انواع چوبهای دارای نقوش و رنگهای زیبا برای تولید روکش‌ چوبی مورد استفاده قرار می‌گیرند. نقش و رنگ چوب همیشه مورد علاقه انسان بوده ، بطوریکه سابقه تولید روکش چوبی به زمان مصریان باستان برمی‌گردد. به علت محدودیت مقدار چوبهای با نقوش زیبا و بدون عیب و گران بودن آن معمولاً اینگونه چوبها را روکش گیری کرده و روی صفحات و اوراق فشرده چوبی و حتی چوب‌های نامرغوب می‌چسبانند. ضخامت روکش های چوبی از ۰٫۳ تا ۳ میلیمتر می باشد. یک دسته روکش را یک قامه می گویند و در آن ورقه های نازک روکش از یک گونه چوبی چیده شده است. برای فروش روکش از واحد قامه یا مترمربع استفاده می شود. از روکش‌های چوبی برای روکش کردن انواع اوراق فشرده چوبی مثل نئوپان ،‌تخته لایه ، تخته فیبر و MDF استفاده می‌شود. در مناطق حاره و کشورهای امریکای شمالی و جنوبی، به علت وجود منابع جنگلی بسیار، دسترسی به پهن برگان خوش نقش زیاد بوده و روکش طبیعی در این کشورها مرغوب و ارزان می باشند. اما در کشورهای اروپایی و اکثر کشورهای آسیایی، تولید روکش طبیعی از نظر اقتصادی به صرفه نیست و از روکش های مصنوعی بیشتر استفاده می شود. در ایران اگرچه روکش کاری ام دی اف با روکش طبیعی مرسوم هست ولی در اشل کارخانه ای و تولید انبوه، کاربرد ندارد.

روکش گیری از چوب:
روکش گیری از چوب دارای مراحلی است که در اینجا به طور خلاصه به آنها پرداخته میشود.

۱: قطع درختان: درختان سالمی که تنه راست و غیرخمیده ای دارند، قطع شده و به کارخانه های روکش سازی فرستاده می شوند.
۲: پختن چوب: پختن سبب نرم شدن چوب می شود و عمل برش دادن چوب آسان تر شده و نشاسته و میکروارگانیسم ها را ازبین می برد. بدین منظور، گرده بینه )قطعه استوانه ای جدا شده ازدرخت(هایی که از درختان تهیه شده اند با برش هایی به طول مناسب تبدیل شده و وارد حوضچه های آب گرم با درجه حرارت ۵۰ تا ۹۰ درجه سانتیگراد یا بخار آب می¬شوند. زمان قرار دادن گرده بینه ها در مخازن آب گرم یا بخار آب به گونه چوبی بستگی دارد. لازم به ذکر است که در روکش گیری از بعضی از گونه ها، عمل پخت انجام نمی شود.
۳: پوست کنی: عمل پوست کردن درخت در مورد لوله بری بسیار ضروری است زیرا سنگ و سایر مواد خارجی باعث خراب شدن تیغ های گران قیمت دستگاه لوله بری می شود.
۴: روکش گیری با دستگاه از سطح چوب: روش های مختلفی برای تهیه روکش از چوب وجود دارد. این روش ها در چند گروه طبقه بندی می شود.

۱-۴- روش های روکش گیری از چوب:

۱-۱-۴- روکش گیری با اره (اره کشی): این روش جز روش های سنتی و قدیمی ترین روش تولید روکش است که در مصر باستان رواج داشته است. در این روش، لایه های نازک چوب با استفاده از اره های ظریف از گرده بینه تهیه و به عنوان روکش استفاده می شدند. با پیشرفت فناوری به جای اره های دستی از ماشین اره گرد میزی استفاده شده و لایه های چوبی با ضخامت ۱ الی ۲/۱ میلیمتر برش داده و مصرف شده است. این روش به علت افت زیاد چوب و تولید خاک اره زیاد تقریبا منسوخ شده است. امروزه اره های جدیدی برای این کار ساخته شده است که فقط برای روکش گیری از چوب هایی که به واسطه سختی با وسایل دیگر قابل روکش گیری نیست (مانند چوب آبنوس به کار می رود). در هر صورت برای روکش گیری اره ای دقت برش بسیار حائز اهمیت است و عمل برش بایستی یکنواخت صورت پذیرد. عدم رعایت این نکته موجب ناهماهنگی و ضخامت روکش شده و هنگام روکش کاری، مشکلاتی را موجب می گردد.

۱

۲-۱-۴- روش لوله بری:
لوله بری: گرده بینه پوست کنی شده، در دستگاه روکش گیری لوله بری در بین دو گیره ثابت شده و با چرخش حول محور افقی و بوسیله تیغه برش، عمل روکش گیری انجام می شود. لوله بری ممکن است از گرده بینه کامل، نصف یا یک چهارم گرده بینه و… صورت گیرد. نوع دیگر از روکش گیری به روش لوله بری، مخروط بری است که مانند مدادتراش معمولی انجام می شود و با قرار دادن یک ورقه از برش کامل، نقش های مدوری حاصل می شود.

۲               ۳

۳-۱-۴- روش تراشه گیری با دستگاه اسلایسر:

در این روش چوب ثابت است و دستگاه اسلایسر (لایه بردار)، عمل لایه برداری روکش در جهات مختلف مماسی و شعاعی انجام می دهد و تیغه دستگاه لایه ای از چوب با ضخامت تعیین شده را در فواصل زمانی مشخص در طول چوب برش زده و بر می دارد. با توجه به نوع دستگاه برش و نوع روکشی که مورد تقاضا است، برش ممکن است به صورت لایه برداری از یک چهارم تنه درخت یا موازی با قطر مکزی گرده بینه و … انجام شود.

۴            ۵

۵: جمع آوری و دسته بندی روکش ها:

بعد از تهیه روکش از چوب، جمع آوری و دسته بندی روکش ها به منظور حمل و نقل آسان تر در کارخانه ضروری است. در کارخانه های مختلف، روش های متفاوتی برای دسته بندی روکش ها بعد از روکش گیری وجود دارد.

۶- خشک کردن روکش ها:

ورقه های روکش که از دستگاه روکش گیری خارج می شوند دارای رطوبت زیاد هستند و به همین دلیل قابلیت چسب خوری آنها خوب نیست و از طرف دیگر ممکن است در معرض حمله قارچ و … قرار گیرند. به همین دلیل روکش ها به دستگاه خشک کن داده می شود وطی مدت ۲تا۳ دقیقه از دستگاه خارج می شوند.

۷-برش روکش ها:

در این مرحله باید لبه های صاف قابل اتصال برای هر دسته ازروکشها ایجاد شود و اپراتور ماشین (گیوتین ) باید ازچگونگی طرز اتصال و پهنای یکسان ورقه های روکشی که به هم متصل می شوند آگاه باشد.

۸- چسباندن روکشها به هم برای ایجاد صفحات بزرگتر:

پس از برش روکش ها، برای افزایش سطح روکش، روکش ها از سمت لبه به هم چسبانده می شوند. طرز قرار گرفتن روکش های در کنار یکدیگر به شکل های متفاوت صورت می گیرد.

۹- دسته بندی :

روکش ها در مرحله بعد برحسب رنگ ، طرح ونقش یا گونه درختی از هم جدا می شوند و در دسته های جداگدانه وارد بازار مصرف می شوند.

۶

برچسب‌ها:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *